...

Intro

In het voorjaar van 2017 wordt in Utrecht voor de tiende keer de arrangeercursus van Balk gehouden. Op acht zaterdagen krijgen arrangeurs les in o.a. het bereik van de stemmen, bezettingen, liggingen van akkoorden, vocale stijlen, klanken, vocal percussion, groove en muzieknotatie. De cursus is bedoeld voor gevorderde amateurdirigenten die al ervaring hebben met het schrijven van close harmony en voor musici die aan het conservatorium studeren of al een conservatoriumstudie hebben afgerond.

De arrangeercursus van Balk

Logo Balk - 3BALK organiseert in januari t/m mei 2017 weer een uitgebreide cursus ‘Arrangeren voor koor’. De bijeenkomsten zijn op acht zaterdagen van 13.00 tot 17.00 uur en worden centraal in het land gehouden.

De data zijn als volgt:

  • Zaterdag 7 januari 2017
  • Zaterdag 21 januari 2017
  • Zaterdag 25 februari 2017
  • Zaterdag 11 maart 2017
  • Zaterdag 25 maart 2017
  • Zaterdag 15 april 2017
  • Zaterdag 6 mei 2017
  • Zaterdag 20 mei 2017

Docent

Docent

tijs2Docent van de cursus is Tijs Krammer. Tijs is een ervaren koordirigent, arrangeur en docent. Hij heeft gearrangeerd voor professionele groepen zoals Montezuma’s Revenge, Intrmzzo, Frommermann, Wishful Singing en The Gents. Zijn arrangementen worden uitgegeven bij Music Shop Europe (voorheen De Haske), Molenaar, ChorusOnline en Ferrimontana. In 2014 heeft hij een boek gepubliceerd over het maken van vocale bewerkingen, getiteld Arrangeren voor koor en vocal group.

Sinds de start van de arrangeercursus bij Balk in 1999 is Tijs docent geweest van de arrangeercursus. Hij is bij Balk tevens hoofddocent van de opleiding Dirigent Licht Vocaal.

In de cursus komt Hans Kaldeway een workshops geven.

Voor wie

De cursus is bedoeld voor gevorderde amateurs die al de nodige ervaring hebben met het schrijven van close harmony en voor professionals die al een conservatorium-studie hebben gedaan of personen die bezig zijn met zo’n studie. Van de cursisten wordt het volgende verwacht:

  • Goede kennis van muziektheorie
  • Behoorlijke kennis van akkoorden
  • Akkoordsymbolen kunnen spelen op de piano
  • Piano kunnen spelen met twee handen in de g- en f-sleutel

Ervaringen van cursisten

Ervaringen van cursisten

De arrangeercursus van Balk vindt om de twee jaar plaats. De cursus werd voor het eerst in 1999 gegeven, dus in 2015 zal het voor de negende keer zijn. Gemiddeld zijn er tien tot twaalf deelnemers per cursus.


“De arrangeercursus is een mogelijkheid om directe feedback te krijgen op je werk en te leren hoe het nog beter kan. Als arrangeur werk je vaak alleen, zonder deskundige collega’s die op je kunnen reageren en waar je jezelf direct aan kan meten. Ik arrangeerde al, maar de cursus heeft me aangezet om mijn solfège, mijn schrijfvaardigheid en eigenlijk alle belangrijke kwaliteiten die je als arrangeur moet hebben nóg meer uit te bouwen. De allerkleinste tips maken deze cursus al meer dan de moeite waard. Mijn werk is daardoor ook na de cursus met sprongen vooruit gegaan.”

Ruben Smits, dirigent van Jammin’


“Ik kijk terug op een serie leerzame en gezellige middagen in Utrecht! Tijs Krammer geeft deze cursus op een ontspannen manier, zonder aan punctualiteit en leerzaamheid in te leveren. Hij differentieert makkelijk, zodat je op elke niveau deze cursus in kunt stappen. Er is voor iedereen wat te leren, of je nu al zelf uitgebreide zesstemmige arrangementen schrijft, of er pas net achter bent welke akkoorden het beste bij ‘Let it be’ of ‘The A team’ passen.

Het waren voor mij heerlijke middagen discussiëren over harmoniseren, stempartijen, zingbaarheid, muzikale keuzes, en een nauwkeurige kijk op mijn eigen arrangementen en gemaakte opdrachten. De drankjes achteraf in het nabij gelegen café waren ook elke zaterdag een welkome en gemoedelijke afsluiting!”

David de Geus, dirigent van The Amsterdam Vocals


“De arrangeercursus gegeven door Tijs krammer bij Balk is een aanrader, zowel voor een beginnend als gevorderd arrangeur. De lessen zijn interessant, leerzaam, veelzijdig en bieden verdieping voor elk niveau. Tijs is een inspirerende, enthousiaste docent en weet iedereen gerichte feedback te geven om arrangementen kwalitatief te verbeteren. Dat maakt de lessen boeiend en uitdagend.”

Marieke van Diepen, dirigent van iSing


“Tijs kan goed schakelen tussen de niveaus van de cursisten waardoor er voor iedereen een uitdaging in de cursus zit. In een ongedwongen sfeer wordt ongemerkt veel van de theorie achter het arrangeren behandeld. Maar met veel voorbeelden en praktijkopdrachten blijft het geen droge stof. Het is leuk om met de opdrachten aan de slag te gaan en met de andere cursisten te vergelijken welke keuzes zij maken bij het arrangeren.

Het biertje na afloop van de middagen viel ook in goede aarde, een mooie afronding van een dag hard werken.

Wat mij betreft had de cursus nog wel langer mogen zijn want er valt altijd meer ontdekken! Delen van het cursusmateriaal gebruik ik nog steeds, het blijft boeiend, hoe veel of weinig je ook arrangeert.”

Dorien de Landtsheer, arrangeur


“Mensen zoals ik, die al jaren op hun eigen wijze vocale arrangementen schrijven, vinden in deze cursus een goede mix van theorie en praktijkoefeningen omtrent de uitdagingen waarvoor je bij het arrangeren voor koor of zanggroep wordt gesteld, en een groep gemotiveerde mede-arrangeurs waarmee ze die uitdagingen kunnen bespreken. De cursus is pittig voor wie (nog) niet goed thuis is in akkoorden en ritmes, maar Tijs Krammer is een zeer gedreven docent die deze materie als geen ander beheerst, dus wie leergierig is en bereid is er voldoende tijd in te steken, kan deze cursus met succes afronden.

De eerste lessen begonnen telkens met een muzikaal dictee: de docent zingt een melodie en ritme voor, de cursisten schrijven die dan op het gehoor uit in notenschrift. Sommigen vinden dat heel lastig, maar wie (zoals ik) gewend is om op het gehoor een te arrangeren nummer uit te pluizen, heeft hier niet zoveel moeite mee. Een goede oefening in letten op de details.

De groep cursisten in 2011 was zo leergierig, dat men in dat jaar na overleg tussen docent en organisatie de cursus spontaan met een aantal extra facultatieve lessen heeft verlengd.”

Hans van der Linden, zanger en arrangeur bij VoixSix

Werkwijze

Tijdens de bijeenkomst wisselen we praktische oefeningen af met theoretische onderwerpen. Elke bijeenkomst doe je onder andere een melodisch dictee.

Als huiswerk ga je werken aan een aantal kleinere opdrachten en één grotere opdracht. De kleinere opdrachten kunnen bijvoorbeeld de volgende vorm hebben:

  • Arrangeer een refrein van I won’t give up van Jason Mraz voor de bezetting SATB waarbij alle stemmen tegelijkertijd tekst zingen (oftewel, de stemmen zijn ‘homofoon’).
  • Arrangeer het eerste gedeelte van de standard Skylark voor de bezetting SATB, en schrijf daarbij zoveel mogelijk vier- en vijfklanken.
  • Arrangeer twee coupletten van I see fire van Ed Sheeran, waarbij er een duidelijke opbouw is van het eerste naar het tweede couplet.
  • Schrijf een walking bass voor de standard In a mellow tone.
  • Schrijf drie keer het refrein van Happy van Pharrell Williams, waarbij je de groove steeds op een andere manier uitwerkt.

In de tweede helft van de cursus kiezen de deelnemers gezamenlijk een drietal nummers, waaraan ze langer gaan werken. Iedere cursisten maken van één van die nummers een volledig arrangement en krijgt daarbij uitgebreid feedback van de docent.

In april-mei krijgt elke cursist de mogelijkheid om twee keer een uur privé-coaching te krijgen via Skype. De cursist bepaalt daarbij welke onderwerpen er aan bod komen. Er kan dan gekeken worden naar arrangementen die de cursist eerder heeft gemaakt of naar specifieke problemen waar de cursist tegenaanloopt.

Onderwerpen

Onderwerpen

Onderwerpen die aan de orde komen zijn onder andere:

  • Bereik van de stemmen en veelgebruikte koorbezettingen.
  • Juiste notatie van sleutels, maatsoorten en toonsoorten.
  • Akkoordsymbolen en goedklinkende liggingen van akkoorden.
  • Klanken voor begeleidende partijen en voor baslijnen, scatting.
  • Het schrijven in meerdere lagen, zoals de melodie-laag, de bas-laag en de harmonie-laag.
  • Arrangeren is diverse stijlen, zoals jazz, pop, gospel
  • Jazzversieringen, blokakkoorden en walking bass.
  • Verschillende popstijlen, vocal percussion.
  • De opbouw van jazz- en popnummers, intro’s, coda’s.
  • Variatie brengen in arrangementen.
  • Notatie van swing en complexe ritmes, zoals in soul en funk.
  • Het schrijven voor begeleidende instrumenten, zoals piano, bass en drums.
  • Arrangeren voor specifieke bezettingen, zoals vrouwenkoor.

Er is ook een gedetailleerd schema, met daarin de onderwerpen en opdrachten per bijeenkomst.

Praktische informatie

Kosten

De kosten van de cursus zijn € 300,00 voor BALK-leden en € 340,00 voor niet-leden. De workshop van Hans Kaldeway zijn ook toegankelijk voor personen die de cursus niet volgen, de deelname aan zo’n workshop kost € 30,00.

Locatie

De bijeenkomsten zijn in Theater aan de Slinger, De Slinger 40, in Houten. De locatie ligt op vijf minuten lopen vanaf station Houten. Parkeren bij het theater is gratis.

Toelating en inschrijving

Voor de cursus is er geen toelatingstest. Je moet zelf inschatten of je vergenoeg gevorderd bent om deze cursus te volgen. De docent probeert de niveauverschillen tussen de studenten te overbruggen door opdrachten te geven van verschillende moeilijkheidsgraden.

Het minimum aantal deelnemers voor de cursus is tien.

Mail voor nadere informatie en aanmelding naar Marcelle Immerzeel, administratie@balknet.nl.